Zoek en vind overheidsinformatie & verANKER je onderzoek

In een dynamisch medialandschap is de kracht van goed onderbouwde journalistiek belangrijker dan ooit. Overheidsinformatie vormt de ruggengraat van veel diepgravend onderzoek, maar is vaak versnipperd, complex en lastig toegankelijk. In deze eendaagse training van Open State Foundation leer je hoe je overheidsinformatie niet alleen vindt, maar ook structureert, analyseert en verdiept – met slimme tools en de inzet van AI.

De trainingsdag bestaat uit twee samenhangende dagdelen. In de ochtend leg je een stevige basis met het vinden en begrijpen van overheidsinformatie. In de middag ga je een stap verder en leer je hoe je jouw onderzoek verankert met een robuuste methodiek en geavanceerde analysetechnieken.

Dagdeel 1 (ochtend): Zoek en vind overheidsinformatie

In dit eerste dagdeel leer je hoe je efficiënt en doelgericht overheidsinformatie opspoort en gebruikt als fundament voor journalistiek onderzoek. Deze hands-on sessie is de ideale opstap voor journalisten en redacties die hun onderzoeksvaardigheden willen versterken en zich willen voorbereiden op complexe dossiers, zoals verkiezingen of maatschappelijke vraagstukken.

Wat leer je in dit dagdeel?

• De overheid doorgronden: Je krijgt inzicht in de structuur van de Nederlandse overheid en de veelheid aan beschikbare overheidsinformatie, van raadsbesluiten tot Kamerstukken en van subsidieregisters tot juridische uitspraken.
• Efficiënt bronnen vinden: Je leert minder bekende, maar cruciale overheidsbronnen te identificeren en de meest effectieve zoekstrategieën toe te passen om specifieke documenten en data te vinden.
• Slimme tools benutten: Je maakt kennis met een reeks praktische tools die je helpen bij het sneller vinden, organiseren en doorzoeken van grote hoeveelheden overheidsdocumenten.
• De basis van AI-analyse begrijpen: Je krijgt een introductie in hoe AI je kan ondersteunen bij het analyseren en samenvatten van omvangrijke documentensets, waardoor je sneller tot de kern van de zaak komt.
• Eerste stappen zetten in eigen onderzoek: Je werkt aan een eerste, concrete opzet van een eigen onderzoekscasus, waarbij je de geleerde technieken direct toepast op een relevant onderwerp.

Dagdeel 2 (middag): verAnker je onderzoek

In de middag bouw je voort op de basis vanuit de ochtend en ga je de diepte in. Je leert hoe je complexe onderzoeken structureert en verdiept met behulp van de ANKER-methode, en hoe je AI-tools strategisch en kritisch inzet voor analyse en ordening.

Wat leer je in dit dagdeel?

• De ANKER-methode meesteren: Je bent in staat de ANKER-methode (Afbakenen, Netwerk, Kennis, Evalueren & Reviseren) planmatig toe te passen om elk onderzoek, hoe complex ook, van begin tot eind te structureren en te leiden.
• Complexe netwerken ontrafelen: Je leert overheidsorganisaties, wet- en regelgeving, en relevante actoren (nationaal en lokaal) systematisch in kaart te brengen om zo het volledige speelveld van jouw onderzoek te overzien.
• Grote datasets efficiënt ordenen: Je verwerft vaardigheden in het verzamelen, organiseren en managen van omvangrijke documentensets, en het voorbereiden hiervan voor AI-analyse.
• Geavanceerde AI-tools inzetten voor analyse: Je oefent met tools als Bron + AI Chat en AnythingLLM om inhoudelijke vragen te stellen aan grote corpora, verbanden te leggen en samenvattingen te genereren, en zo verborgen inzichten te ontsluiten.
• Kritisch omgaan met AI-output: Je ontwikkelt een kritische blik op de resultaten van AI-modellen, leert de sterktes en zwaktes te herkennen en output te valideren.
• Onderzoeksdata evalueren en verfijnen: Je bent in staat de geëxtraheerde data te evalueren ten opzichte van je onderzoeksvraag en je vraagstelling indien nodig te verfijnen voor maximale impact.

Voor wie?

Deze workshop is specifiek ontworpen voor journalisten die hun onderzoeksrepertoire willen uitbreiden en leren hoe ze overheidsinformatie kunnen benutten om hun verhalen feitelijk en krachtig te onderbouwen. Ideaal voor redacties die hun team willen bijscholen in deze essentiële vaardigheden.

Let op: De training is kosteloos om te volgen. Aanmelden verplicht echter tot deelname. Bij niet verschijnen of een te late afmelding wordt €250,- (excl. btw) voor deze training aan de omroep doorberekend!